Smetana - Ma Vlast - Vltava (Die Moldau)

Klasik müzik tarihinin en güzel melodilerinden biridir ve Çek kimliğinin oluşmaya başladığı bir dönemde Smetana tarafından Ma Vlast (Memleketim) adlı 6 şiirsel melodiden biri olarak bestelenmiştir. Az bilinen gerçeklerden biri de Smetana'nın bu besteyi Beethoven ile aynı kaderi paylaşarak duyma yetisini tamamen kaybettiği bir dönemde yapmış olmasıdır. Yani Smetana bu besteyi asla kendisi dinleyememiştir. Ama müzik dehalarına has o büyük yetenek sayesinde kulaklarıyla duymamış olsa da içinde bu melodiyi hissetmiştir.
http://tr.wikipedia.org/wiki/Bed%C5%99ich_Smetana




Moldau (Vltava) bestesi neyi anlatmaktadır: Çek Cumhuriyeti ile özdeşleşmiş ve Prag'ın ortasından da geçen Vltava nehrini takip eden bir melodidir. Paylaştığım videoda çok güzel bir sembolik anlatım mevcut.
00:00 - 00:48 Vltava'nın biri soğuk, biri sıcak olarak adlandırılan iki farklı kaynaktan minik bir akarsu olarak doğuşu
00:49 - 02:22 Bu iki kolun birleşmesi ve büyük Vltava nehrine dönüşmesi (Bu kısım bestenin sürekli tekrarlanan ana melodisini oluşturmaktadır ve Vltava nehrine vurgu olarak sürekli tekrarlanır)
02:23 - 03:08 Korno ve trampetlerin girişiyle betimlenen av sahnesi. Nehrin geçtiği kıyıda gerçekleşen bir av canlandırılmakta. Avcılar trampetlerle haberleşmekte. Bölümün sonuna doğru nehir aktıkça trampet seslerinin nasıl uzaklaştığına ve zayıfladığına dikkat. Muhteşem bir betimleme, hem de Smetana sağırken.
03:09 - 04:22 Nehrin kıyısında bir köy düğünü canlandırılmakta. İnsanlar müzik eşliğinde dans etmekte ve eğlenmekteler. Müzik Polka tarzında. Giderek uzaklaşır ve sessizleşir.
04:23 - 06:49 Artık gece olmuştur ve nehir kıyısında söylencelere göre su perileri yıkanmaktadır. Melodinin ne kadar huzurlu ve mistik olduğuna dikkat. Adeta peri kızlarını görebilirsiniz.
06:50 - 07:36 Yeniden gün ağarır ve artık dev bir nehre dönüşmüş Vltava'nın gücünü nakaratta duyabilirsiniz.
07:37 - 08:40 Vltava Sankt Johann Stromschnellen (St. John’s Rapids) denen bölgede çağlayanlar halinde çok kuvvetli, azgın ve tehlikeli bir şekilde akmaya başlamıştır. Bunu müziğin gücünde hissedebilirsiniz.
08:41 - 09:59 Vltava artık en geniş haline ulaşmış ve Prag'a girmiştir. Haybetli bir şekilde adeta kahramnlık marşı havasında Vyšehrad Kalesi'ni selamlayarak önünden geçer.
10:00 - 10:30 Nehir sakin bir şekilde yavaşlayarak Elbe nehrine birleşir ve son bulur. Son bulma anını da 10:26'daki iki kuvvetli son kalp atışında duyabilirsiniz.

Bu besteyle ilgili başka bir ilginç hikaye daha var. O da Vltava-Moldau'nun melodik kökeninin İtalyan tenor Giuseppino del Biado'ya atfedilen "La Mantovana" ya da "Il Ballo di Mantova" (Mantova Balo Müziği) (Mantova İtalya'da Lombardiya'da bir kent) melodisine dayanmasıdır.






Devamı da ilginç. Mantova bölgesinden bu müzik tüm Avrupa'ya yayılmış ve Krakow'daki Yahudiler tarafından da kuvvetle benimsenmiştir. O kadar ki, bu melodiden türeyen bir müzik daha sonra kurulan İsrail devletinin milli marşı olarak benimsenmiştir. "Hatikvah" - Hope/Umut. İlginç bir şekilde hep milliyetçi akımlara açık bir müzik olmuştur, orjinalinde bi balo müziği olan La Mantovana. Yine Smetana'nın Vltava/Moldau'su ile İsrail'in Hatikvah'sı böyle garip bir ilişki kurmuştur tarih içerisinde. Ballo di Mantova ile Hatikvah'ı ardı ardına dinlerseniz net bir şekilde aynı melodi olduğunu göreceksiniz.


Kaynakça:
http://www.tobias-online.eu/Smetana/startseite.htm
http://www.mhhe.com/socscience/music/kamien/student/olc/61.htm
http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1666110/The-Moldau